على صدرايى خويى

388

ميراث مشترك ايران و هند ( فارسى )

مؤلف اين رساله را خطاب به ايرانيان نوشته و در آن گفته كه در هنگام نگارش اين رساله 45 سال بوده كه ساكن هند بوده است . او در مقدمه از پدرش ( ميرزا محمد ابراهيم اصفهانى متخلص به ساغر ) ياد مىكند و گويد كه پدرش مدتى ساكن بمبئى و از مريدان آقاخان اول سيد حسن شاه بود و آقاخان براى پدرش مقررى ساليانه به مبلغ 50 پنجاه تومان ايرانى مقرر نموده بود . و پدرش پس از مراجعت به ايران بر اساس نذرى كه كرده بود كتاب كنز المصائب « 1 » را به نام آقاخان تأليف نمود . و به دستور آقاخان اين كتاب در چهارصد نسخه در بمبئى چاپ و به اصفهان ارسال گرديد . پس از آن پدرش وى را براى پى گيرى مستمرى ياد شده روانه هند نموده ، و او از آن زمان ، تا نوشتن اين رساله ( كه 45 سال بوده ) ساكن حيدرآباد هند گرديده است . او اين رساله را مقارن نهضت مشروطيت در ايران نگاشته ، و در آن مشكلات جامعه ايرانى و حاكميت عصر خود را ذكر نموده ، وپيشنهاداتى براى اصلاح رفتار حاكميت و رفاه حال مردم مطرح كرده است . عنوانهاى ياد شده در كتاب بقرار زير است : تمهيد در سرگذشت نويسنده ، ذكر بعضى از حالات و خيالات و طرز گفتار اهل ملك ما ، آزادى رعايا ، تأسيس اين اساس بر طبق خيالات اين حقير ، ايران براى ايرانيان است و بس ، اعلان يا التماس به امضاى مصنّف كتاب « دردى » در رمضان المبارك سنهء 1324 هجرى قمرى . آغاز : اعوذ باللَّه من الشيطان الرجيم . بسمله . والذين اقاموا الصلاة و امرهم شورى بينهم و مما رزقناهم ينفقون . نوع خط : نستعليق . كاتب : ذكر نشده ؛ تاريخ كتابت : ذكر نشده . توضيحات : تمامى صفحات جدول دار . محل چاپ : هند ؛ شهر : ذكر نشده . مطبعه : ذكر نشده ؛ تاريخ طبع : 1324 هجرى قمرى . تعداد صفحات : 76 ؛ اندازه : 25 * 17 ؛ تعداد سطور : 19 .

--> ( 1 ) . اين اثر در الذريعه : ج 18 ، ص 166 ، معرفى شده ، و در آن آمده كه اين كتاب در سال 1274 ق ، در 609 در بمبئى به‌چاپ رسيده است .